Tết của người Sán Dìu ở Đạo Trù Tam Đảo

30/01/2018

Cũng giống như các dân tộc khác, người Sán Dìu chuẩn bị rất chu đáo cho mâm cơm tất niên để cúng tổ tiên. Mâm cơm cúng của người Sán Dìu cũng không cầu kỳ, nếu nhà nào thịt lợn thì có một thủ lợn, không có thì thay bằng một miếng thịt lợn to, 1 con gà con gà, một chai rượu trắng và không thể thiếu được các món bánh là bánh chưng gù, bánh gio và bánh con.

Bánh con được làm từ bột gạo nếp, vê tròn như hình viên bi, sau đó cho vào nồi nước sôi đến khi bánh chín nổi trên mặt nước. Món chè được làm từ gạo nếp, đỗ và mật đường. Đặc biệt, trên bàn thờ tổ tiên của người Sán Dìu trong năm mới không thể thiếu 2 câu đối viết bằng chữ nho có ý nghĩa cầu cho năm mới hạnh phúc và nhiều may nắm và theo họ những gia đình nào mà chưa có 2 câu đối đỏ là chưa đủ không khí của ngày Tết. 

Sau lễ cúng tất niên, đón năm mới, mọi người trong gia đình quây quần bên nhau, cùng uống rượu, ăn cỗ đón mừng năm mới.

Ngày Tết của người Sán Dìu ở Đạo Trù còn tục cúng giao thừa và tục giữ lửa trong đêm giao thừa. Tục truyền rằng, vào đêm giao thừa, người phụ nữ trong gia đình phải chuẩn bị một cây củi thật to mang vào bếp. Củi này sẽ được đun và giữ than hồng kéo dài qua giao thừa đến sớm mồng 1 Tết. Với tục lệ này, người Sán Dìu muốn cầu mong mọi điều may mắn và hạnh phúc nối tiếp từ năm này sang năm khác. "Mặc dù không phải là người dân tộc Sán Dìu chính gốc nhưng từ khi về làm dâu trong gia đình người dân tộc, được bà mẹ chồng truyền lại cho nên năm nào vào ngày đêm giao thừa tôi thường lấy 1 cây củ thân to, thật chắc đem vào bếp để giữ lửa cho năm mới".-  Bà Vũ Thị Thanh, thôn Phân Lân Thượng chia sẻ.

Người Sán Dìu sẽ không cúng tổ tiên vào sáng mùng 1 Tết  mà cúng vào sáng mùng 2 Tết. Vì vậy sáng ngủ dậy, mọi người ăn uống xong sẽ đi chơi chúc Tết. Nhưng theo tập quán chỉ đàn ông, con trai người Sán Dìu thì được vào nhà bạn bè và người thân trong làng để chúc Tết. Đàn bà con gái cũng được ra đường nhưng không được vào nhà ai nên các bà, các chị thường ở nhà dọn dẹp và đón khách đến nhà mình chúc Tết.

Sáng sớm tinh mơ mồng 3 Tết, người phụ nữ trong gia đình Sán Dìu dậy sớm, cầm chổi quét nhà để đuổi ma xó, vừa quét, miệng vừa nói: “Các ma xó ở đâu thì ra, muốn ăn thịt gà, trâu thì ra đường, ra chợ, nhà tôi không còn nữa” rồi hót tất cả vào đổ vào 1 góc ở ngoài mép cổng nhà mình và cắm 1 nén hương vào đó.

Và trong phong tục Tết của người Sán Dìu ở Đạo Trù có một món ăn tinh thần không thể thiếu trong ngày Tết đó là hát Soọng cô. Trong những bộ váy áo mới, những chàng trai, cô gái Sán Dìu lại tình tứ trao nhau câu hát Soọng cô.


Ảnh minh họa 

Từng làn điệu Soọng cô khi cất lên đều mang theo hơi thở của mùa xuân, của tình yêu thương con người, tình yêu cuộc sống và phảng phất âm hưởng núi rừng. Trong màn hát đối đáp Soọng cô, nam nữ phải cách xa nhau 2 mét và không được ngồi, đứng gần nhau. Khi hát, bên nào thua phải xin hát đối lại trong lần hát đối sau. Chính điều này đã làm nên nét đẹp, sự trong sáng trong văn hóa hát Soọng cô của người Sán Dìu.

Nguồn: Cổng TT-GTĐT sưu tầm

Các tin đã đưa ngày: