Gạo Long Trì

16/01/2017

Long Trì trước đây thuộc xã Đạo Tú, nay thuộc thị trấn Hợp Hòa - huyện Tam Dương - tỉnh Vĩnh Phúc. Long là rồng, Trì là ao, Long Trì có nghĩa là Ao Rồng. Từ xa xưa đã lưu truyền một câu chuyện mà ngày nay người dân vẫn hay kể lại rằng: Dãy núi dài hơn 3km của thôn Long Trì chính là hóa thân của một con rồng mà phần đuôi hiện thuộc địa phận thôn Long Sơn - xã Đạo Tú, còn phần đầu chính là thôn Long Trì. Rồng uốn mình hướng về phía người dân sinh sống, mang đến mưa thuận gió hòa và điều kiện đất đai, thổ nhưỡng bán sơn địa riêng biệt tạo ra môi trường lý tưởng để canh tác cây lúa nước. Thiên nhiên đã ưu đãi con người và con người rất biết nương tựa vào thiên nhiên. Sự kết hợp hài hòa đó đã tạo nên một thương hiệu gạo nức danh, thể hiện qua câu nói: “Dứa Hướng Đạo, gạo Long Trì”. Dứa Hướng Đạo nổi tiếng thơm ngon, gạo Long Trì nức danh nhiều chốn đến mức vua Bảo Đại còn cho người về tận nơi để mua.

 

Với điều kiện thổ nhưỡng, tiểu khí hậu đặc biệt, điều này đã được Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) xác minh cộng với việc hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và tăng cường bón phân EM-Bokashi nên chất lượng gạo ngon hơn những nơi khác vài bậc, đồng thời, khi chế biến gạo ít gãy, không bị bạc bụng và duy trì được mùi thơm rất lâu.

Lúa chín, nông dân thu hoạch đảm bảo độ chín 85% hạt lúa trên cây. Khi phơi thóc phải đánh luống (như luống khoai lang), để khô từ từ khoảng 20 ngày trong 5 nắng, mỗi nắng cách nhau 4 ngày. Kỵ nhất là phơi một hai nắng quá nỏ (phơi mỏng trong điều kiện nhiệt độ rất cao), hạt gạo sẽ giòn và gãy, chất lượng giảm sút nhiều.

Gạo Long Trì được đem trưng bày tại nhiều hội chợ để người tiêu dùng biết đến như: Hội trợ Aiport Thái Nguyên năm 2007; hội chợ Techmart Lạng Sơn năm 2008; festival lúa gạo lần thứ nhất tại Hậu Giang năm 2009, tại đây, các ông: Bùi Bá Bổng - Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT, ông Lê Văn Bảnh - Viện trưởng Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, chuyên gia Nguyễn Lân Hùng khi ăn cơm gạo Long Trì đều khen thơm ngon và khô cơm (không nhão như gạo đặc sản của một số địa phương khác) nên ăn không chán;…Qua những hội chợ này, người tiêu dùng được biết đến và đánh giá rất cao gạo Long Trì.

Nhờ sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, sự cộng tác của các nhà khoa học, sự  tích cực của Hội sản xuất gạo Long Trì, những nguồn gen quý hiếm được nghiên cứu, cho ra đời và đưa vào sản xuất hàng loạt những giống lúa mới: Hương thơm số 1, XT27, LT2, T10, TH3-3, gần đây nhất là QR1 và VS1.  Những giống này trồng trên đồng Long Trì đều có những ưu điểm là gạo đều, ít tấm, khi xay xát không gãy, hạt gạo trắng trong, nhỏ, bóng, có mùi thơm. Gạo được nấu thành cơm không dính, hạt cơm rất dẻo, dai, vị đậm, thơm nhẹ đặc trưng, khác biệt với bất kỳ loại gạo nào khác (tất cả những đặc tính trên của gạo Long Trì đều được Bộ KH&CN thử nghiệm và xác minh). Đặc biệt, cơm nấu hôm trước để đến hôm sau vẫn dẻo, mềm. Cơm gạo Long Trì mà ăn với quả trám đen chấm tương hoặc muối vừng sẽ làm tăng cảm giác ngon miệng bởi vị béo pha chút hương thơm khó lẫn. Trước đây, người dân đang ăn gạo Khang Dân, Q5 (cơm cứng, gạo không thơm) nên khi chuyển sang ăn cơm gạo đặc sản thấy rất ngon miệng, hạt cơm trắng ngần, dẻo, mùi thơm nhè nhẹ đưa lên mũi, càng nhai càng cảm nhận được vị đậm. Có nhiều người mua gạo Long Trì về ăn thử một vài bữa, rồi thành ra nghiện thứ gạo ấy. Không có hương thơm nhè nhẹ của nó thì bữa cơm không ngon. Do vậy nhiều tư thương ở các địa phương khác, cả trong tỉnh, ngoài tỉnh đã tìm về để hợp đồng tiêu thụ sản phẩm.

Từ xa xưa cho đến hiện nay, người tiêu dùng gần xa đều ưa chuộng mà dành cho gạo Long Trì những lời  nhận xét: “Chưa vào đến môi đã trôi đến họng”. Đó là ghi nhận cho sự kết tinh giữa nắng gió thiên nhiên và bàn tay, trí tuệ của con người vùng đất này.

Các tin đã đưa ngày: